flag-en flag- flag-nl
Productions
Pianolab 2015: Inner Time Spaces

Video´s van de première met Jan Bang, Samuel Rohrer, Harry Tavitian, Dante Boon - Bimhuis, Amsterdam 2013

 

Anatolian/Armenian roots and the music of Paul Motian, Komitas, Mansurian a.o.

 

Vahé Hovanesian (ARM) - duduk
Tom Arthurs (GB/D) - trumpet
Christian Thomé (D)  - drums
Isambard Khroustaliov (GB) electronics
Stevko Busch (D/NL) - piano
Op de muziek van Paul Motian, Komitas Vardapet, eigen werk

 

Keiko Shichijo (JP/NL) - solo piano
werk van Komitas Vardapet, Tigran Mansurian

of

 

Dante Boon (NL) - solo piano

work by Komitas Vardapet, Anastassis Philippakopoulos

 

Ontwikkeld door Henning Bolte, Stevko Busch

 

 

"Stevko Busch brengt muziek uit Oost en West perfect samen" 

York Schaffer in Weser Kurier 15.2.2015 (lees...)

 

ga direct naar:

Muzikaal geheugen

artikel van Stevko

 

Biographieen

 

 

Het actuele programma van Gallery of Tones heeft als uitgangs- en oriëntatiepunt de unieke speelwijze en klankwereld van de Amerikaanse slagwerker en jazzlegende Paul Motian die door zijn Armeense ouders in contact stond met muziek uit deze regio. Motian, een fenomenale luisteraar met een diepe muzikale herinnering, creëerde met zijn spel op een bijzondere wijze open ruimtes waarin diepere lagen van het muzikaal geheugen aangesproken en vrijgelegd werden. Daardoor kwamen Westerse, Afro-Amerikaanse en Oosterse bronnen op een unieke manier samen. 

 

De componist Komitas Vardapet heeft - reeds 30 jaar eerder dan Béla Bartòk in Hongarije - de traditionele muziek van Armenië verzameld en in composities voor piano, orkest of koor op papier gezet. De Japanse pianiste Keiko Shichijo brengt in haar vertolking van Komitas´s  "Six Dances for Piano" de traditionele speeltechnieken die de componist in dit stuk verwerkte opnieuw tot leven. In het werk van de hedendaagse componist Tigran Mansurian verschijnen deze technieken opnieuw in een eigentijdse gedaante.

 

In een deel van de concerten speelt Dante Boon eveneens Komitas´s  "Six Dances for Piano", en een vertolking van "5 piano pieces 2005-2011" van Anastassis Philippakopoulos (geb. 1969).

 

De pianist Stevko Busch brengt de Oosterse en Westerse speelwijzen in zijn groep met improvisatoren samen. Vanuit het uitgangs- en oriëntatiepunt verkennen de betrokken musici snijpunten van Oosters-Westerse  klanken. Zij interpreteren en improviseren met Oosterse en Westerse kleuringen, fraseringen en timing. Door de mogelijkheden van het vloeibaar maken, herhalen, vervormen en verplaatsen in de ruimte is hierbij voor de live-elektronica van Isambard Khroustaliov een centrale rol weggelegd. De Nederlands-Armeense Vahé Hovanesian vertegenwoordigt met de Armeense hobo, de doedoek met zijn indringende mooie klank, de Oosterse kant van blaasinstrumenten en de opkomende Britse trompettist uit Berlijn, Tom Arthurs, de Westerse kant. En last but not least is er de bekende Duitse slagwerker Christian Thomé, die net als de elektronicus een centrale rol inneemt bij het verbinden en aansteken van ongelijksoortige klankwerelden. 

 

 

 

"Het instrument  bracht onder haar handen een puurheid aan klanken voort, werkelijk adembenemend. Haar hele verschijning ademt puurheid, en zo ook haar intensiteit tijdens het spelen" (publieksreactie over Keiko Shichijo)

 

 

 

 

Paul Motian - Muzikaal geheugen

door Stevko Busch, met dank aan Henning Bolte

 

Paul Motian was een Amerikaans drummer met Armeense voorouders die 2011 is overleden. 

 

In de jazz is de de invloedrijke rol van Paul Motian als speler en bandleider erkend, maar als componist is hij onderschat. Zijn werken worden door musici maar marginaal uitgevoerd, waarbij dit de laatse tijd verandert.  Branford Marsalis was een van de eersten die stukken van Paul Motian uitvoerde, zonder dat de drummer zelf ook meespelde (CD: Requiem, 2007, title Trieste van Paul Motian).

 

Zijn composities zijn wel bekend, maar worden door musici niet snel opgepakt. Motians stukken stralen een diepgewortelde rust en magie uit. Nader onderzoek toont aan dat zijn werken belangrijke eigenschappen met Armeense melodieën gemeen blijken te hebben. Of hij deze melodieën reeds in jonge jaren heeft gehoord, en later heeft herontdekt, of dat hij die muziek in zijn geheugen had en onbewust heeft herschapen moet open blijven. Armeense luisteraars geven bijvoorbeeld aan dat in de stukken "Mode IV" en "Etudes" bekende Armeense melodieën herkenbaar zijn. Kennelijk had Paul Motian eigenschappen van deze muziek in zijn diepe geheugen opgeslagen zodat deze tijdens zijn creatieve proces zodanig doorschenen dat luistereraars die met de bronnen vertrouwd zijn meteen een link kunnen leggen.

 

Ik ben er in geïnteresseerd hoe de diversiteit van de uitgevoerde muziek in deze productue als geheel gaat werken. Ik wil overbrengen dat er een veelvoud en veelzijdigheid is - niet de een  belangrijker dan de andere, maar juist te zien als facetten en "Spielarten" van de "One World Music". Er zijn wel afgebakende muziekculturen aan te wijzen, maar die zijn steeds vloeiend en flexibel en aan een voortdurend proces onderworpen.

 


Muzikaal geheugen

In ieder scheppingsproces put men uit bronnen die door het verleden zijn gevoed, evenals dat men tijdens ieder luisterproces aan deze bronnen refereert. Dit kan zowel bewust als ook onbewust gebeuren. Volledig nieuwe muzikale ideeën bestaan waarschijnlijk niet. Wat wél kan bestaan is een - op het moment van creatie of luisteren - voor de waarnemer volledig nieuwe combinatie van muzikale ingrediënten (toonmateriaal, instrumenten, stemmen, speelplek, luisterhouding respectievelijk functie van de muziek). Of iemand iets nieuws of iets vertrouwds hoort hangt dus in sterke mate af van diens (individuele) muzikale geheugen, en in het geval van de componist of improvisator van de nieuwsgierigheid naar onbekende combinaties, óf daar tegenover gesteld juist de behoefte om het vertrouwde te vertolken, al dan niet met kleine individuele variaties en raffinesses.

 

Stelling: Wij ervaren een muzikale performance als goed, aangenaam, prikkelend, gelukt wanneer zowel vertrouwde als ook nieuwe combinaties van ingrediënten deel van de muziek uitmaken.

 

Verschillende lagen van muzikaal geheugen
1.    Het muzikale geheugen van een cultuurgroep, dat zich uit door een traditie (ethnische muziek, klassiek, jazz- of poptraditie).
2.    Het muzikale geheugen van de scheppende componist, dat zich uit door een verwerkingsproces van tradities - het zij een verwerking tot iets 'nieuws', of binnen de vertrouwde regels. 
3.    Het geheugen van de improvisator, die ter plekke op basis van schetsen en kernideeën zijn muzikale herinneringen als bron voor de uitvoering gebruikt, geïnspireerd door medemusici.
4.    Het geheugen van de sampling computer die a) gebruikt wat eerder op zijn harde schijf werd gezet en b) materiaal verwerkt dat eerder op dezelfde concertavond werd gespeeld.
5.    Tenslotte speelt het muzikale geheugen van de luisteraar een rol, waar de klanken zich weerspiegelen en in verschillende mate resoneren. 


De laatstgenoemde opsomming is de link naar de associatieve titel van het programma: InnerTimeSpaces. Al deze aspecten en “timeframes” komen in deze productie aan bod.

 

 

Biografieën

 

 

Stevko Busch (piano) 

 

Stefan `Stevko´ Busch (1966) heeft met de Gallery of Tones een platform gecreëerd dat sinds de concertserie “Pianolab” in het Amsterdamse Goethe Instituut (2006-2012) regelmatig zijn eigen en de projecten van door hem gewaardeerde collega’s presenteert. Zijn kwartet FUGARA had in dit verband zijn premiere voordat het op veel internationale festivals succes boekte, en ook de productie InnerTimeSpace ontstond op deze voedingsbodem.

 

Na de inspiratie door zijn leraar Misha Mengelberg ontwikkelde Stevko’s muziek zich van jazz en geïmproviseerde muziek naar de schoonheid en de eenvoud van traditionele liederen, wereldmuziek en rituele muziek. Met de hierop geïnspireerde muzikale patronen uit diverse uithoeken van de hele wereld, improviseert hij vanuit stilte op de piano.

 

In zijn rol als musicus en als organisator ligt zijn kracht vooral in het laten schitteren van zijn medemuzikanten. Zo improviseert hij de laatste jaren vooral met Markus Stockhausen, Markku Ounaskari, Tom Arthurs, Jan Bang, Samuel Rohrer, Jorge Pardo, Dinesh Mishra en anderen, en was hij met FUGARA en zijn duo met saxofonist Paul van Kemenade te gast op festivals in Russland, Berlin, Moers, Salzburg, North Sea Jazz und Jazz Au Chellah (Rabat, Marocco).

 

Zijn dochter Maya wijst hem sinds haar geboorte in 2006 op de mooie en belangrijke dingen in het leven.

stevko.eu

 

 

 

Keiko Shichijo (piano)

 

Pianiste en fortepianiste Keiko Shichijo is een uitzonderlijke stem in de wereld van zowel de klassieke als de hedendaagse muziek. Zij verbindt een traditionele Japanse sensitiviteit met een grondige kennis van de Europese historische uitvoeringspraktijk. Dit leidt tot een unieke interpretatie, die zich openbaart in haar gevoel voor muziek, voor de instrumenten en voor hun achterliggende verhaal. 

 

Zij is afkomstig uit Japan, maar woont al ruim tien jaar in Nederland. Tijdens vele internationale concoursen is zij in de prijzen gevallen, waaronder twee keer bij het internationale muziekconcours Musica Antiqua (solo en duo) in Brugge,  bij het internationale oude muziek concours  “A Tre” in Trossingen (Duitsland). Ook ontving zij de Minkoff Prize van de muziekuitgeverij Edition Minkoff. Recent was zij onder meer te horen op het festival Printemps des Arts (Frankrijk), het festival Oude Muziek Utrecht, het Musica Antiqua Festival (België) en het festival Midis-Minimes (België). Daarnaast trad zij onder andere op in een pianoconcert van Mozart met het Stradivaria orkest, in een historische uitvoering van Schoenberg’s Pierrot Lunaire, in een Satie programma in het Concertgebouw Amsterdam met mezzosopraan Antje Lohse en tijdens tournees door India en Japan. 

 

"Het instrument  bracht onder haar handen een puurheid aan klanken voort, werkelijk adembenemend. 'Zo moet de componist het zelf gespeeld hebben' ging er door mij heen.  Haar hele verschijning ademt puurheid, en zo ook de intensiteit van haar mimiek tijdens het spelen." (anonieme luisteraar).

 

In 2012 bracht het  Hamamatsu Museum of Musical Instruments in Japan haar eerste solo CD op fortepiano uit met werken van Schubert.

 

Keiko Shichijo heeft met verscheidene componisten gewerkt, waaronder Frank Nuyts, Frederick Rzewski, Tom Johnson, Lucio Garau en Anne La Berge. In 2012 gaf zij met het Rotterdam Sinfonia de première van het allereerste concert ooit gecomponeerd voor iPad en orkest door componist Ned McGowan.

 

Keiko Shichijo is wereldwijd actief en voert zowel solo- als kamermuziek uit.

 

 

Tom Arthurs (trompet) 

 

Als één van de meest schitterende en veelzijdige Europese talenten is de trompettist, componist en improvisator Tom Arthurs (1980) internationaal actief in de jazz en geïmproviseerde muziek. Hij is bekend om zijn gloeiend geluid en zijn onuitputtelijke creativiteit. Hij is te horen op albums van ECM, ACT, Intakt, Unit Babel en Creative Sources, componeerde voor strijkkwartet en het BBC Concert Orchestra, en speelde live en in de studio met bekende musici, van John Taylor tot Phil Minton, Eddie Prévost tot Jan Bang en Julia Hülsmann tot Ingrid Laubrock.

tomarthurs.co.uk

 

 

Vahe Hovesian (doedoek, klarinet)

 

Vahé speelt de Armeense doedoek, shvi en de moderne klarinet. Hij studeerde in Armenië en in Nederland en speelt als klassiek musicus. Hij is een veelzijdige en onderzoekende blazer die de meest uiteenlopende stijlen adapteert. Vahe is een improvisatiespecialist voor improvisatie in stijlen van de Balkan, Turkije, Azerbeidzjan, Armenië en ook in hedendaagse westerse technieken. Op die manier is hij als één van de weinigen in staat om een gegeven stijl te reconstrueren.

Hij speelt met musici uit Bulgarije, Turkije, India, Noord- en West-Afrika, Servië, Schotland, Ierland, Frankrijk, Spanje, Rusland en Armenië.

vahe-duduk.nl/

 

Christian Thomé (drums)

 

Christian Thomé (1970) leeft in Keulen, en werkt als drummer, componist, arrangeur, producent en docent. Hij is één van de weinige slagwerkers die een eigen taal gevonden heeft. Zijn uniek en kleurrijk percussiespel stelt hem in staat om zich in totaal verschillende muziekstijlen te profileren. Zijn projecten omvatten eigentijdse jazz, wereldmuziek, experimentele elektronica, pop en hedendaagse muziek.

 

Actuele bands onder zijn naam zijn het elektroakoestisch trio "Radio Köber", het collectief "Arnie Bolden" en een solo programma. Als  sideman speelt hij met "Lühning", "Alony", "Niobe", met Markus Stockhausen en anderen, zoals bijvoorbeeld Lee Konitz, Evan Parker, Peter Kowald, Michael Moore, Michel Godard, Achim Kaufmann, Guillaume Orti, Matthias Schubert, Rudi Mahall, Dhafer Youssef en Moritz Eggert.

 

 

"[...] Feinsinnig begleitet von Christian Thomé, geradezu ein Genie im Einsatz filigraner, oft elektronisch veredelter Klangtupfer." (Sven Thielmann, WAZ, 26.01.2010)

 

 

Isambard Khroustaliov (electronics)

 

Isambard Khroustaliov is het alias van de componist en live-elektronicus Sam Britton, die op verschillende Britse en Amerikaanse onafhankelijke labels gepubliceerd heeft (Output Recordings, Temporary Residence, Domino and The Leaf Label). Hij speelt zowel solo als met zijn groepen Icarus, Fiium Shaarrk en Leverton Fo. Met improvisatoren en hedendaagse muziekensembles speelde hij op verschillende festivals, onder andere op het North Sea Jazzfestival.

 

In 2006 voltooide hij een studie elektronische muziek en compositie aan het Parijse IRCAM, en in het jaar  2011 kreeg hij een compositieopdracht van de London Sinfonietta voor het  project Writing the Future. Hij is met The New Radiophonic Workshop verbonden, en doet op dit moment onderzoek onder Richard Barrett, Peter Wiegold en Christopher Fox aan de Brunel University.

not-applicable.org